DE DAG VAN DE VREDE

Ik kan me de tijd nog goed herinneren dat mijn zorgen niet groter waren dan de Pokémon-kaartjes die ik in de pauze ruilde. Nu voel ik me Atlas: ik draag mijn zorgen als een grote, zware bol op mijn schouders. Volgens de media ben ik constant in conflict. Met de wereld—als de aidswezen, de bossen en de stokstaartjes gered zijn, hebben we Griekenland nog. Met de ander—als je al een baan kunt vinden tussen de Polen die de arbeidsmarkt overspoelen betaal je uiteindelijk toch alleen maar belasting voor de chemokuur van rokers. Met mezelf—want alles is mogelijk en meer is nooit genoeg.

De Arabieren vieren hun lente terwijl de rest van de wereld een donkere hongerwinter tegemoet gaat. Nederland zal als eerste getroffen worden. Er zullen donkere wolken van geldverslindende kunstwerken overkomen. Een tsunami van kopvodden treft het westen van ons land. Wat er overblijft wordt geplunderd door de Grote Vriendelijke EU. Onzekerheid, frustratie en spanningen splijten de verschillende groepen die ons polderland rijk zijn.

Vaak staat er een charismatische leider op die dit allang zag aankomen. Dat zie je keer op keer gebeuren in het verleden van oorlogen. In het begin zal niet iedereen hem geloven, hem zelfs betichten van ongepaste retoriek, dat doordrenkt is met haat. Na een tijdje ebt die kritiek echter weg en vindt men dat hij gewoon zegt hoe het is en niet anders. Oorlogen staan er immers om bekend mensen harder te maken. Het nationalisme wordt wat aangedikt met weemoedige herinneringen aan het verleden en helse toekomstperspectieven.

Voor je het weet spreek je niet meer van een samenleving, maar van een ‘wij’ en een ‘zij’. Steeds opnieuw worden de grenzen tussen groepen met vlammende woorden getrokken. Andersdenkenden worden onophoudelijk neergezet in termen die niets met menselijkheid te maken hebben. Tegen de tijd dat de grote leider klaar is met De Bedreiging, zijn moslims slechts geitenneukers, Afrikanen zwartmopsen en Chinezen nummer 33. Uiteindelijk zijn de enige oplossingen heel simpel: zet muren neer, richt kampen in en ruim De Bedreiging efficiënt op.

Nederland bevindt zich op een hellend vlak. Ik geef toe, het is onsmakelijk om verbanden te leggen met de tirannieke bewinden van Nazi-Duitsland, Rwanda of, als we toch bezig zijn, Turkije. Tegelijkertijd merk ik een tendens in deze samenleving die heel erg lijkt op alles wat er over de beginperiodes van deze genocideregimes is geschreven. Yoani Sánchez, een Cubaanse die in isolement is gezet om haar intellectuele kritiek op Fidél en zijn voortdurende revolutie, schreef ooit: vrijheid is de vrijheid om publiekelijk uit te schreeuwen dat je niet vrij bent. Juist vandaag moet ik dus in alle vrijheid kunnen gillen dat ik in oorlog leef.

Mijn schreeuwen is evenveel waard als op ‘attending’ klikken voor de zoveelste demonstratie zonder uitkomst: niet zo heel veel. Maar alles is beter dan je te verschuilen in een wereld van nuance en erop te vertrouwen dat alles wel losloopt. Dante had gelijk toen hij in La Divina Commedia de lagen van de hel schetste: zij die hun morele banier meezeulen, van punt naar punt, zonder hem ooit ergens te planten, nooit een uitspraak te willen doen in welke politieke of morele kwestie dan ook, zijn de hel niet eens waard.

Illustratie: Nick Batenburg